LED dönüşümünde satıcıların verdiği geri ödeme süresi çoğu zaman iyimserdir. Çünkü hesaba yalnızca lamba gücü girer; çalışma saati, bakım tasarrufu ve soğutma yükü atlanır. Doğru hesap dört kalemden oluşur ve tesisin gerçek çalışma düzenine dayanır.
Hesabın dört bileşeni
Geri ödeme süresi tek bir formülle çıkar:
Zorluk paydadadır. Aylık tasarruf dört kalemin toplamıdır ve çoğu teklif yalnızca birincisini hesaplar.
| Kalem | Nasıl hesaplanır | Tipik pay |
|---|---|---|
| Enerji tasarrufu | Güç farkı × çalışma saati × birim fiyat | En büyük kalem |
| Lamba değişim maliyeti | Yıllık değişen armatür sayısı × (malzeme + işçilik) | Yüksek tavanlı tesiste ciddi |
| Soğutma yükü | Isı yükü azalması × soğutma verimi | Klimalı alanlarda anlamlı |
| Üretim kaybı | Değişim için duran hat varsa | Vakaya göre değişir |
Adım adım: enerji tasarrufu
İhtiyacınız olan dört veri: mevcut armatür gücü, LED karşılığının gücü, armatür sayısı ve gerçek çalışma saati.
(Eski güç − Yeni güç) × Adet × Günlük saat × Çalışma günü ÷ 1000
Yıllık tasarruf (TL) = Yıllık tasarruf (kWh) × kendi kWh birim fiyatınız
Birim fiyatı faturanızdan alın. Bu yazıda örnek bir tarife yazmıyoruz; elektrik birim fiyatları tarifeye, aboneliğe ve döneme göre değişir. Faturanızdaki aktif enerji birim fiyatını (dağıtım bedeli ve vergiler dahil, TL/kWh) kullanın. Yanlış birim fiyat, geri ödeme süresini aylarca kaydırır.
Balast kaybını unutmayın
Floresan ve cıva buharlı armatürlerde etikette yazan güç, çekilen gücün tamamı değildir. Manyetik balast kendi kaybını ekler. 2×36 W bir floresan armatür, manyetik balastla birlikte şebekeden yaklaşık 85–90 W çeker. Hesabı 72 W üzerinden yaparsanız tasarrufu olduğundan düşük gösterirsiniz.
Emin değilseniz pens ampermetre ile ölçün. Bir armatürün gerçek çekişini ölçmek beş dakika sürer ve hesabın en kritik girdisidir.
Çalışma saatinde dürüst olun
“Fabrika 24 saat çalışıyor” demek, aydınlatmanın 24 saat yandığı anlamına gelmez. Depo koridorları, teknik hacimler, sosyal alanlar farklı sürelerde yanar. Bölge bölge ayırın:
- Üretim holü: vardiya saatleri
- Depo: hareket olduğunda
- Dış saha: karanlık saatler, mevsime göre değişir
- Kaçış yolları ve teknik hacimler: sürekli
Tek bir ortalama saat kullanmak, hesabın en yaygın hatasıdır.
İkinci kalem: değişim maliyeti
Bu kalem, yüksek tavanlı tesislerde enerji tasarrufuna yaklaşabilir. Yıl içinde kaç armatür arızalanıyor, değişimi kim yapıyor, platform veya sepetli araç gerekiyor mu?
Değişen adet × (Lamba/balast bedeli + İşçilik + Ekipman kirası)
12 metre tavanlı bir depoda tek bir armatüre ulaşmak sepetli araç gerektiriyorsa, lambanın kendisi maliyetin küçük parçasıdır. LED armatürlerin beyan ömrü çok daha uzun olduğu için bu kalem büyük ölçüde ortadan kalkar.
Üçüncü kalem: soğutma
Aydınlatmanın harcadığı enerjinin önemli kısmı ısıya dönüşür. Klimalı bir alanda bu ısıyı ayrıca soğutursunuz, yani iki kez ödersiniz. Aydınlatma gücündeki azalma, soğutma yükünü de düşürür.
Bu kalem yalnızca iklimlendirilen hacimler için geçerlidir. Isıtmalı ortamlarda ise kışın küçük bir ters etki oluşur; ihmal edilebilir düzeydedir ama hesaba iyimserlik katmamak için bilinmelidir.
Hesap şablonu
Kendi tesisiniz için doldurun:
| Veri | Sizin değeriniz |
|---|---|
| Mevcut armatür gücü (balast dahil, ölçülmüş) | ___ W |
| LED karşılığı gücü | ___ W |
| Armatür adedi | ___ |
| Günlük yanma süresi | ___ saat |
| Yıllık çalışma günü | ___ gün |
| kWh birim fiyatı (faturanızdan) | ___ TL |
| Yıllık arızalanan armatür sayısı | ___ |
| Bir armatür değişiminin toplam maliyeti | ___ TL |
| Toplam yatırım tutarı (malzeme + montaj) | ___ TL |
Teklif alırken dikkat
Sorulacak sorular
- Lümen değeri nedir? Watt karşılaştırması yanıltıcıdır. Önemli olan armatürden çıkan ışıktır, çektiği güç değil.
- Aydınlık düzeyi hesabı yapıldı mı? Çalışma alanlarında sağlanması gereken lux seviyeleri vardır. Az sayıda güçlü armatür, kâğıt üzerinde ucuz görünüp sahada yetersiz kalabilir.
- Renk sıcaklığı ve renksel geriverim? Kalite kontrol yapılan alanlarda renksel geriverim (CRI) kritiktir.
- Garanti süresi ve kapsamı? Armatür mü, sürücü mü, ikisi de mi? Sürücü çoğu zaman ilk arızalanan parçadır.
- Işık akısı korunumu (L70/L80)? LED aniden sönmez, zamanla zayıflar. Beyan edilen saatte ne kadar ışık kaldığı yazmalı.
“Bir yılda kendini amorti eder” cümlesine dikkat. Bu iddia genellikle en yüksek çalışma saati, en yüksek birim fiyat ve en iyimser güç farkı bir araya getirilerek üretilir. Kendi verilerinizle hesaplayın; iki yıl da makul bir sonuçtur ve gerçekçi olan çoğu zaman odur.
Bu konudaki hizmetlerimiz: Enerji Verimliliği · Elektrik Taahhüt
Tesisiniz için gerçek hesabı çıkaralım
Mevcut armatürlerinizin gerçek çekişini ölçelim, bölge bazında yanma sürelerini belirleyelim, aydınlık düzeyi hesabıyla birlikte geri ödeme süresini rakamla verelim.
Not: Bu yazıda örnek birim fiyat veya sabit geri ödeme süresi verilmemiştir. Elektrik tarifeleri, armatür fiyatları ve işçilik maliyetleri sürekli değişir; hesabın kendi güncel verilerinizle yapılması gerekir. Aydınlık düzeyi gereklilikleri için ilgili iç aydınlatma standartlarına ve iş güvenliği mevzuatına uyulmalıdır.
İletim Mühendislik, Bosch Rexroth tesislerinde fabrika genelinde LED aydınlatma dönüşümü uygulamıştır.